اپن آشپزخانه؛ طراحی کانتر و مرز آشپزخانه با پذیرایی
اپن آشپزخانه کانتری است که از یک سر به ردیف کابینت یا دیوار وصل است، سر دیگرش آزاد می‌ماند و آشپزخانه را بدون دیوار کامل از پذیرایی جدا می‌کند. همین کانتر می‌تواند جای صبحانه، سطح کار اضافه، محل سینک یا فقط یک مرز دید باشد و هر کدام از این کارها اندازه، ارتفاع و سازه خودش را می‌خواهد.
این راهنما برای کسی است که می‌خواهد اپن را در بازسازی یا ساخت کابینت جدید طراحی کند. اول تفاوت اپن با جزیره را روشن می‌کنیم، بعد اعداد ارتفاع، فضای زانو و فاصله پشت صندلی را می‌آوریم و در ادامه مدل‌ها، سینک و گاز روی اپن، بو و بخار و صفحه کار را بررسی می‌کنیم.
فهرست مطالب
اپن آشپزخانه چیست و با جزیره چه فرقی دارد؟
در بازار ایران به کانتری که از یک طرف به کابینت یا دیوار تکیه دارد «اپن» می‌گویند. نام تخصصی این فرم پنینسولا یا شبه‌جزیره است. جزیره از چهار طرف آزاد است و دورش راهرو لازم دارد؛ اپن یک ضلعش را به ردیف کابینت می‌چسباند و با فضای کمتری جا می‌شود.
- جزیره: واحد مستقل وسط آشپزخانه با دسترسی از همه طرف. به عرض و طول بیشتری از اتاق نیاز دارد.
- اپن یا شبه‌جزیره: ادامه یک ردیف کابینت که در یک سر آزاد می‌شود. چیدمان L را به U نیمه‌باز تبدیل می‌کند یا لبه آشپزخانه رو به پذیرایی را شکل می‌دهد.
- بار صبحانه: اسم یک کارکرد است. روی اپن، جزیره یا حتی یک صفحه دیواری هم می‌شود بار صبحانه داشت.
- کانتر بار: به ارتفاع اشاره دارد؛ سطحی بلندتر از صفحه کار که با صندلی بلند استفاده می‌شود.
پس وقتی می‌گویید «اپن می‌خواهم»، روشن کنید منظورتان فرم است یا کارکرد. کانتر آشپزخانه‌ای که فقط مرز دید می‌سازد با کانتری که سه نفر پشتش صبحانه می‌خورند، عمق، ارتفاع و تکیه‌گاه متفاوتی دارد.
اگر اطلاعات بیشتری در این مورد می‌خواهید، مقاله جزیره آشپزخانه؛ چه زمانی در پلان شما کاربرد دارد را بخوانید.
ارتفاع اپن آشپزخانه و فضای زانو
دو ارتفاع رایج داریم: هم‌سطح صفحه کار با حدود ۹۱ سانتی‌متر و ارتفاع بار با حدود ۱۰۴ تا ۱۰۹ سانتی‌متر که عدد رایجش نزدیک ۱۰۷ است. ارتفاع، نوع صندلی و عمق آزاد زیر صفحه را تعیین می‌کند.
| ویژگی | هم‌سطح صفحه کار | ارتفاع بار |
|---|---|---|
| ارتفاع صفحه | حدود ۹۱ سانتی‌متر | حدود ۱۰۴ تا ۱۰۹ سانتی‌متر |
| عمق آزاد برای زانو | حدود ۳۸ سانتی‌متر | حدود ۳۰ سانتی‌متر |
| ارتفاع نشیمن صندلی | حدود ۶۱ سانتی‌متر | حدود ۷۴ تا ۷۶ سانتی‌متر |
| عرض لازم برای هر نفر | حدود ۶۱ سانتی‌متر | حدود ۶۱ سانتی‌متر |
اپن هم‌سطح ادامه صفحه کار است و سطح آماده‌سازی را بزرگ‌تر می‌کند. برای کودک و سالمند هم صندلی کوتاه‌تر راحت‌تر است. اپن بلند ظرف‌های کثیف و ریخت‌وپاش روی صفحه کار را از چشم پذیرایی دور نگه می‌دارد، ولی صندلی بلند برای همه اعضای خانواده راحت نیست.
برای شمردن جای صندلی، طول آزاد اپن را بر ۶۱ تقسیم کنید. اپن ۱۸۰ سانتی‌متری جای دو نفر را راحت و جای سه نفر را فشرده دارد. ستون، پایه انتهایی یا کابینت زیر صفحه را از این طول کم کنید.
عمق صفحه برای کار و نشستن
سطح کار مفید حدود ۶۱ سانتی‌متر عمق می‌خواهد. اگر قرار است یک طرف اپن کار کنید و طرف دیگر بنشینید، ۶۱ سانتی‌متر سطح کار به‌علاوه حدود ۳۸ سانتی‌متر فضای زانو صفحه‌ای نزدیک ۱۰۰ سانتی‌متر می‌سازد. این عدد یک محاسبه ساده است و استاندارد نیست، اما نشان می‌دهد اپن ۴۰ سانتی‌متری فقط برای نشستن کوتاه، سرو غذا یا مرز دید مناسب است.
یک خطای رایج این است که اپن کم‌عمق را می‌سازند، زیرش کابینت می‌گذارند و بعد صندلی اضافه می‌کنند. صندلی در عکس جا می‌شود، اما نفر نشسته پاها را عقب می‌برد و از صفحه دور می‌ماند.
فاصله پشت صندلی و راهروی دور اپن
بیشترین اشتباه طراحی اپن آشپزخانه در فضای پشت صندلی رخ می‌دهد. این فاصله را از لبه صفحه تا دیوار، مبل یا هر مانع پشت صندلی بگیرید:
- حدود ۸۱ سانتی‌متر: کسی از پشت نفر نشسته عبور نمی‌کند.
- حدود ۹۱ سانتی‌متر: عبور با فشردگی و کج کردن بدن ممکن است.
- حدود ۱۱۲ سانتی‌متر: عبور راحت از پشت صندلی.
- حدود ۱۵۲ سانتی‌متر: عبور ویلچر.
راهروی کار سمت آشپزخانه هم دست‌کم حدود ۹۱ سانتی‌متر عرض لازم دارد. اگر طرف آشپزخانه اپن کابینت یا ماشین ظرفشویی دارد، باز شدن کامل درب و کشو را در همین عرض بسنجید. اپنی که در نقشه جا می‌شود ولی راهرو را به ۷۰ سانتی‌متر می‌رساند، در استفاده روزانه مزاحم است.
اگر اطلاعات بیشتری در این مورد می‌خواهید، مقاله چیدمان کابینت آشپزخانه؛ خطی، L، U، موازی یا جزیره را بخوانید.
مدل اپن آشپزخانه ساده و شیک
اگر دنبال مدل اپن آشپزخانه ساده و شیک هستید، زیبایی را از نسبت‌ها بگیرید: صفحه‌ای با ضخامت هماهنگ، لبه تمیز، پایه یا تکیه‌گاهی که مزاحم زانو نیست و تعداد کم متریال. هر مدل زیر یک مسئله را حل می‌کند و یک محدودیت دارد.
اپن یک‌سطح
صفحه اپن هم‌ارتفاع صفحه کار ادامه پیدا می‌کند. سطح کار بزرگ‌تر می‌شود، تمیز کردن آسان است و در آشپزخانه کوچک فضا را سبک نشان می‌دهد. در عوض هر چیزی روی صفحه کار باشد از پذیرایی پیداست.
اپن دوسطح
یک طبقه بلندتر سمت پذیرایی بالای صفحه کار قرار می‌گیرد. ظرف و ریخت‌وپاش و پاشش آب از دید مهمان دور می‌ماند و نفر نشسته روی صندلی بلند قرار می‌گیرد. محدودیتش این است که سطح کار را دو تکه می‌کند و در آشپزخانه کوچک حجم سنگینی می‌سازد.
اپن با کابینت زیر
سمت آشپزخانه کابینت یا کشو می‌گیرد و فضای ذخیره زیاد می‌شود. هر سانتی‌متر کابینت زیر صفحه را نمی‌شود هم‌زمان فضای زانو حساب کرد؛ از ابتدا تعیین کنید کدام بخش کابینت است و کدام بخش پیش‌آمدگی آزاد برای نشستن. سمت پذیرایی را هم با پنل هم‌رنگ کابینت یا رنگ متضاد بپوشانید تا پشت کابینت خام نماند.
اپن با پایه آبشاری
جنس صفحه در سر آزاد اپن عمودی تا کف ادامه پیدا می‌کند و قابی یکپارچه می‌سازد. برای طرح اپن آشپزخانه با خطوط ساده انتخاب پرقدرتی است. پایه آبشاری را سازه حساب نکنید؛ در بعضی سیستم‌های صفحه، بار را بدنه کابینت یا زیرسازی تحمل می‌کند و پنل آبشاری فقط پوشش است.
قفسه بالای اپن
قفسه یا کابینت آویز بالای اپن جای ذخیره می‌دهد، ولی دید بین آشپزخانه و پذیرایی را می‌برد. اگر هدف اپن ارتباط بصری است، قفسه را کم‌عمق، باز یا شیشه‌ای بگیرید و فاصله‌اش را تا سر نفر ایستاده بسنجید.
اپن آشپزخانه با سینک یا گاز
گذاشتن سینک یا صفحه گاز روی اپن یعنی آب، فاضلاب، برق یا گاز تا آنجا برسد و سطح کار کافی دو طرف دستگاه بماند. این اعداد مرجع خوبی برای سطح فرود هستند:
- سینک: حدود ۶۱ سانتی‌متر سطح کار یک طرف و حدود ۴۶ سانتی‌متر طرف دیگر. سطح آماده‌سازی اصلی کنار سینک هم حدود ۹۱ در ۶۱ سانتی‌متر است.
- صفحه گاز: حدود ۳۰ سانتی‌متر یک طرف و حدود ۳۸ سانتی‌متر طرف دیگر. روی اپن هم‌سطح، حدود ۲۳ سانتی‌متر صفحه پشت گاز بگذارید تا نفر نشسته از حرارت و پاشش دور بماند.
- هود: فاصله هود تا صفحه گاز را از دفترچه همان هود بگیرید. اعداد برنامه‌ریزی حدود ۶۱ تا ۷۶ سانتی‌متر است، ولی سازنده دستگاه عدد نهایی را تعیین می‌کند.
گاز روی اپنی که صندلی دارد، پاشش روغن را به سمت نفر نشسته می‌برد. اگر می‌خواهید آشپزی رو به پذیرایی باشد، اپن دوسطح یا عمق بیشتر پشت گاز این مشکل را کم می‌کند. سینک روی اپن هم ظرف کثیف را جلوی چشم می‌گذارد؛ اپن دوسطح اینجا هم کمک می‌کند.
بو و بخار در طراحی اپن آشپزخانه
اپن جلوی دید و رفت‌وآمد را می‌گیرد، ولی هوا از بالای آن آزادانه عبور می‌کند. بو، بخار و ذرات پخت‌وپز به پذیرایی می‌رسند، به‌خصوص وقتی سرخ می‌کنید یا روی شعله زیاد می‌پزید. برای کنترل این مسئله، هودی بگذارید که هوا را به بیرون ساختمان تخلیه کند و آن را در طول پخت و کمی بعد از آن روشن نگه دارید.
اگر جدایی کامل هوا لازم دارید، کانتر کافی نیست و دیوار یا پارتیشن شیشه‌ای می‌خواهد. پیش از حذف دیوار قدیمی آشپزخانه، مسیر کانال هود و جای خروجی آن را روی نقشه مشخص کنید.
صفحه کار کانتر آشپزخانه و پیش‌آمدگی
صفحه اپن هم سطح کار است، هم سطح غذا خوردن و هم عنصری که از پذیرایی در دید قرار دارد. جذب آب، مقاومت در برابر لک و خراش، تحمل حرارت، نوع لبه و محل برش سینک یا گاز همه در انتخاب صفحه اثر دارند.
| جنس صفحه | نقطه قوت | شرط طراحی |
|---|---|---|
| کوارتز | مقاومت خوب در برابر لک و خراش، تخلخل بسیار کم | ظرف خیلی داغ را مستقیم روی صفحه نگذارید و از زیرقابلمه استفاده کنید. |
| سطوح فوق‌فشرده (سینتر) | تحمل حرارت و سایش بالا، تخلخل بسیار کم | پیش‌آمدگی، برش و تکیه‌گاه را از برگه فنی همان محصول و ضخامت بگیرید. |
| لمینت روی هسته مناسب | مقاومت روزمره در برابر خراش، ضربه و رطوبت | مقاوم در برابر رطوبت با ضدآب یکی نیست؛ لبه‌ها، درزها و محل برش سینک را آب‌بندی کنید. |
| سالید سرفیس | سطح غیرمتخلخل، درز کم‌پیدا، امکان فرم‌دهی و سینک یکپارچه | ضخامت، زیرسازی و جزئیات حرارتی را طبق دستورالعمل سازنده اجرا کنید. |
تکیه‌گاه پیش‌آمدگی
سه موضوع را از هم جدا کنید: فضای زانوی انسان، مقاومت خود صفحه و سازه نگهدارنده. اینکه کانتر ۹۱ سانتی‌متری حدود ۳۸ سانتی‌متر فضای زانو می‌خواهد، به این معنا نیست که هر صفحه‌ای ۳۸ سانتی‌متر بدون تکیه‌گاه می‌ایستد. پیش‌آمدگی در این حدود اغلب به براکت، کنسول فلزی یا پایه نیاز دارد و حد دقیقش به جنس، ضخامت، طول آزاد و برش‌های صفحه بستگی دارد.
بدنه و نمای اپن را هم جدا از صفحه ببینید. سرو چوب بدنه و نمای کابینت را با MDF، های‌گلاس و ممبران اجرا می‌کند و اپنی که سینک یا ماشین ظرفشویی دارد، در لبه‌ها و نواحی نزدیک آب به جزئیات آب‌بندی بیشتری نیاز دارد. اگر اطلاعات بیشتری در این مورد می‌خواهید، مقاله متریال کابینت آشپزخانه را بخوانید.
طرح اپن آشپزخانه کوچک
در آشپزخانه کوچک، اپن باید فضا بدهد و فضا نگیرد. این چند اصل کمک می‌کند:
- یک‌سطح بگیرید: صفحه هم‌ارتفاع ادامه صفحه کار، سطح آماده‌سازی را بزرگ‌تر و حجم را سبک‌تر نگه می‌دارد.
- عمق را از کارکرد بگیرید: اگر جای نشستن کامل ندارید، اپن کم‌عمق برای صبحانه سریع یا سرو غذا کافی است و راهرو را حفظ می‌کند.
- راهرو را قربانی نکنید: اگر بعد از اپن کمتر از حدود ۹۱ سانتی‌متر راهرو می‌ماند، طول یا عمق اپن را کم کنید.
- رنگ و نور: صفحه روشن و نور زیر کابینت دیواری، کانتر را کمتر سنگین نشان می‌دهد.
اگر اطلاعات بیشتری در این مورد می‌خواهید، مقاله طراحی کابینت آشپزخانه کوچک را بخوانید.
چک‌لیست طراحی اپن آشپزخانه
- کارکرد: صبحانه، سطح کار، سینک، گاز یا فقط مرز دید؟ هر کدام اندازه خودش را دارد.
- ارتفاع: هم‌سطح صفحه کار یا ارتفاع بار؛ نوع صندلی را همین‌جا انتخاب کنید.
- تعداد نفر: طول آزاد تقسیم بر ۶۱ سانتی‌متر.
- فضای زانو: حدود ۳۸ سانتی‌متر در ارتفاع ۹۱ و حدود ۳۰ سانتی‌متر در ارتفاع بار.
- فاصله پشت صندلی: حدود ۹۱ سانتی‌متر برای عبور فشرده و ۱۱۲ سانتی‌متر برای عبور راحت.
- راهروی کار: دست‌کم حدود ۹۱ سانتی‌متر با درب و کشوی باز.
- تأسیسات: مسیر آب، فاضلاب، برق، گاز و کانال هود به بیرون.
- صفحه و تکیه‌گاه: جنس، ضخامت، طول آزاد و نوع براکت یا پایه طبق برگه فنی.
- نمای سمت پذیرایی: پنل، رنگ و محل پریز.
- ماکت: لبه اپن و جای صندلی را با نوارچسب روی کف بکشید و رفت‌وآمد را امتحان کنید.
پیش از قرارداد، سه سؤال از سازنده بپرسید: سمت نشستن چه عمق آزادی دارد، تکیه‌گاه پیش‌آمدگی چیست و هود به کجا تخلیه می‌شود. اگر پاسخ هر کدام «بعداً می‌بینیم» است، جزئیات را در نقشه بخواهید. طراحی سه‌بعدی هم کمک می‌کند حجم اپن را از نقطه دید پذیرایی ببینید.
اگر اطلاعات بیشتری در این مورد می‌خواهید، مقاله مدل کابینت آشپزخانه را بخوانید.
در سرو چوب بررسی با عکس آشپزخانه و ابعاد اولیه شروع می‌شود و پیش‌برآورد اولیه را دریافت می‌کنید. پس از تأیید اولیه، اندازه‌گیری و طراحی را انجام می‌دهیم و قیمت نهایی پیش از قرارداد مشخص می‌شود. سرو چوب ۳۱ سال سابقه دارد و برای رگلاژ درب‌ها یک سال ضمانت می‌دهد.
عکس آشپزخانه را بفرستید و پیش‌برآورد بگیرید
جزئیات خدمت را در صفحه طراحی و ساخت کابینت آشپزخانه بخوانید، پیش از ساخت از طراحی سه‌بعدی کمک بگیرید و نمونه‌کارها را در گالری سرو چوب ببینید.
پرسش‌های متداول
ارتفاع استاندارد اپن آشپزخانه چقدر است؟
دو ارتفاع رایج داریم: هم‌سطح صفحه کار حدود ۹۱ سانتی‌متر و ارتفاع بار حدود ۱۰۴ تا ۱۰۹ سانتی‌متر. ارتفاع اول برای کار و صندلی معمولی راحت‌تر است و دومی ریخت‌وپاش صفحه کار را از دید پذیرایی دور می‌کند.
برای هر صندلی پشت اپن چقدر جا لازم است؟
حدود ۶۱ سانتی‌متر عرض برای هر نفر. طول آزاد اپن را بر این عدد تقسیم کنید و پایه یا ستون را از طول کم کنید.
اپن آشپزخانه جلوی بوی غذا را می‌گیرد؟
خیر. اپن مرز دید و رفت‌وآمد است و هوا از بالایش عبور می‌کند. برای کنترل بو و بخار، هودی با تخلیه به بیرون لازم دارید.
می‌شود زیر اپن هم کابینت گذاشت و هم صندلی؟
بله، به شرطی که عمق کافی داشته باشد. کابینت یک طرف و پیش‌آمدگی آزاد برای زانو طرف دیگر؛ در اپن هم‌سطح یعنی صفحه‌ای نزدیک ۱۰۰ سانتی‌متر عمق.
پایه آبشاری وزن صفحه را تحمل می‌کند؟
همیشه نه. در بعضی سیستم‌های صفحه، پایه آبشاری فقط پوشش است و بار به بدنه کابینت یا زیرسازی می‌رسد. نوع تکیه‌گاه را از برگه فنی همان صفحه بپرسید.
منابع
- NKBA — Kitchen Planning Guidelines
- Dura Supreme — Countertop Heights and Overhangs for Seating
- Dura Supreme — Counter Height vs Bar Height
- Sweeten — Kitchen Peninsula Guide
- Caesarstone — Two-Tier Kitchen Island Pros and Cons
- EPA — Sources of Indoor Particulate Matter
- Cosentino — Countertops Design and Installation
- Silestone — Worktops
- EGGER — Worktops Collection
- Formica — Solid Surface